Os ydych chi wedi gwneud y modiwl ‘Deddfau ac Arweiniad’, gwnaethom edrych yn y fan yna ar y diffiniad o blentyn. Y diffiniad o blentyn yw unrhyw un hyd at 18 oed. Felly, cyn gynted ag y byddan nhw’n 18, ar y penblwydd hwnnw, maent yn dod yn oedolyn. Hefyd, yn y modiwl hwnnw, mae’n edrych ar pryd y gall plentyn fynd ar y gofrestr, sef fel ‘heb ei eni’. Felly, cofiwch, pan rydym yn meddwl am ddiogelu, o tua 27 wythnos fel arfer.

Am flynyddoedd, un o’r problemau gyda diogelu oedd yr oed. Ac, wedi gweithio mewn ysgolion gyda’r chweched dosbarth, roedd yn anodd iawn weithiau, oherwydd byddai gennych rhywun 17 oed a allai fod 2 neu 3 mis o’u penblwydd yn 18. Ac fe fyddech yn ceisio cael cefnogaeth iddynt, oherwydd eich bod yn teimlo eu bod yn blentyn mewn risg, ac roedd yn anodd iawn i’r gwasanaethau plant oherwydd byddent yn dweud, “Edrychwch, erbyn maent wedi mynd drwy’r broses, byddant yn oedolyn.”

Does dim pwynt i ni ddechrau ar y broses, oherwydd mae’r cynadleddau achos a phopeth arall yn cymryd amser. Ac, erbyn hynny, byddant yn oedolyn, byddant yn dod oddi ar y gofrestr, oherwydd dyma un o’r rhesymau dros ddadgofrestru, am eu bod yn dod yn oedolyn, ac yna byddant yn cael eu hasesu fel oedolyn.

Nid oedd y gwasanaethau oedolion eisiau eu cymryd oherwydd nid ydynt yn oedolyn eto, plentyn ydynt. Ac fe fyddech yn cael eich pasio yn ôl ac ymlaen rhwng y ddau ac, ar ddiwedd y dydd, yn y canol, mae gennym blentyn sydd angen cefnogaeth.

Mae datblygiad ‘diogelu trosiannol’ wedi helpu gyda’r mater yma. Oherwydd mae diogelu trosiannol yn cwmpasu’r rhai hynny sy’n 18-25, ac nid yw’n fater o basio drosodd, eich bod yn eu pasio o’r gwasanaethau plant i wasanaethau oedolion. Mae’n ymwneud mwy â, “beth mae’r unigolyn yma ei angen ar hyn o bryd?” 

Ac mae’n edrych arno, yn hytrach na fel digwyddiad, h.y. “maen nhw’n 18, maent yn gorffen, maent yn cael eu hailasesu.” Ac mae’n edrych arno, yn hytrach na fel digwyddiad, h.y. “maen nhw’n 18, maent yn gorffen, maent yn cael eu hailasesu.”

Felly, rŵan, yr holl syniad o’r system gyda diogelu trosiannol yw y gallwn gefnogi’r unigolyn 18 oed yna pan maent yn troi’n 18, gyda gweithiwr cymdeithasol oedolyn, a chario ymlaen drwy’r broses o’u cefnogi gyda’r anghenion sydd ganddynt ar yr adeg yna.

Mae’n rhaid iddo gael ei arwain gan yr angen, a’r holl bwynt yw, os allwn ni gefnogi, i beidio rhoi sgaffald arnynt a’u dal i fyny, Oherwydd fe wyddom i gyd beth sy’n digwydd yna, rydych yn tynnu’r sgaffald ac maent yn cwympo eto. Yr holl syniad yw, yn ystod y broses honno, allwn ni eu huwchsgilio? Allwn ni eu helpu?

Efallai eu bod yn chwilio am eu llety eu hunain. Allwn ni eu cefnogi i chwilio am fflatiau? I gaffael pethau ar gyfer eu fflatiau? Eu helpu yn y modd yna oherwydd, fel dywedais i, mae’r cyfnod hwnnw o amser yn un anodd, anodd iawn. Mae’n llawn newid beth bynnag, heb sôn am fod yn blentyn mewn risg ac yn gweld nad oes gennych gefnogaeth, yn sydyn, am eich bod wedi dod yn oedolyn.

Felly yr holl syniad yw mai taith ydyw, ac y byddwn ni’n eu cefnogi drwy’r cyfnod hwnnw.